DE SPAANSE GITAAR

De Spaanse gitaar kan heel aanstekelijk klinken. Veel mensen raken erin geïnteresseerd door een liedje of een stuk wat ze gehoord hebben en wat ze geraakt heeft. Het is dan niet altijd helemaal duidelijk in welke genre het precies thuis hoort.  Soms noemt men het al gauw flamenco terwijl het in feite om iets anders gaat.

Onderverdeling Spaanse gitaar muziek

Grofweg kunnen we Spaanse gitaar muziek in deze categorieën verdelen:

Flamenco

Om te beginnen hebben we natuurlijk de flamenco. Dat is een kunstvorm bestaande uit 3 hoofdbestanddelen: gitaar, zang en dans. De muziek is zeer uitgebreid en onderverdeeld in vormen, zogenaamde palos. Om een paar voorbeelden te noemen zijn bijvoorbeeld Soleares, Bulerías, Tangos, Malagueñas allemaal flamencovormen. In feite behoort ieder flamenco muziekstuk tot een flamencovorm.  Er zijn boeken vol over flamenco geschreven en je kan er meer dan een leven aan wijden waarna je waarschijnlijk nog niet alles ervan weet.

musical system of flamenco
Bron: www.flamencopolis.com

Klassiek Spaans

Er bestaan veel bekende en mooie stukken voor de klassieke gitaar geschreven door Spaanse componisten vaak geïnspireerd door flamenco of Andalusische volksmuziek. Enkele van deze componisten zijn:

  • Isaac Albéniz (Girona 1860-1909) - Schreef nooit voor gitaar maar veel van zijn stukken zijn gearrangeerd voor gitaar en klinken er prima op. Het bekendste voorbeeld ervan is Asturias (leyenda) gecomponeerd voor de piano en door Andrés Segovia gearrangeerd voor gitaar.
  • Joaquin Rodrigo (Valencia 1901-1999) - Klassieke componist die veel werken voor gitaar schreef waaronder zijn bekendste werk: Concierto de Aranjuez. Dit stuk is geschreven voor klassieke gitaar en orkest. Flamencogitarist Paco de Lucia voerde dit stuk ook uit en legde daarbij meer nadruk op het ritmische aspect ervan.
  • Francisco Tárrega (Spaanse gitarist/componist 1852-1909) - Al zijn stukken klinken erg Spaans. Zijn bekendste werken zijn: Recuerdos  de la Alhambra, Capricho Árabe, Lágrima, Adelita, Marieta etc.
  • Federico García Lorca (Granada 1898-1936) - Hij was een bekende Andalusische dichter en liefhebber van flamenco en schreef een aantal muziekstukken met gedichten. Hier bestaan zowel klassieke als flamenco versies van. Voorbeelden zijn: Anda Jaleo, La Tarara, Zorongo Gitano etc.
  • Manuel de Falla (Cádiz 1876-1946) - Een klassieke componist die ook geïnspireerd was door flamenco en door zijn composities ook flamenco wist te beïnvloeden. Voorbeelden van zijn bekendste composities zijn: El Amor Brujo, La vida Breve, Nana etc.
  • Maar natuurlijk klinken ook vele stukken van Zuid-Amerikaanse componisten voor klassieke gitaar  "Spaans".

Rumba

De term rumba komt behalve bij de Spaanse gitaar ook voor bij Latijns-Amerikaanse muziek maar ook bij stijldansen. Hier heb ik het alleen over de rumba voor de Spaanse gitaar. Daarin onderscheiden we:

  •  De Spaanse rumba met zijn oorsprong in Noord Spanje: De Catalaanse Rumba. Deze stijl kreeg grote bekendheid door de groep Gipsy Kings (zigeuners uit Zuid-Frankrijk) en kenmerkt zich door swingende ritmes vaak goed te volgen door een leek en populair bij groot publiek.
  • Naast deze meer toegankelijke vorm van rumba kan deze stijl ook in de flamenco als één van de flamenco vormen (palos) uitgebreid aan de orde komen.

Rumba op wikipedia

Andalusische volksmuziek of Andalusische popmuziek

Vooral in Zuid-Spanje is bestaat er de zogenaamde Pop-Andalus: dat is popmuziek met een vleugje flamenco. Daarnaast bestaat er de Copla die buiten Andalusië niet zo bekend is maar daarbinnen minstens net zo populair als flamenco.

Muziek uit Latijns-Amerika

En tot slot bestaat er natuurlijk een enorm rijkdom aan muziek uit landen uit Zuid- en Midden-Amerika als Mexico, Cuba, Peru etc. waar ook de gitaar of verwante instrumenten gebruikt worden. Zowel de volksmuziek als de popmuziek die Spaanstalig is heeft veel overeenkomsten met "Spaanse muziek".